Bioluminescentie op Isla Holbox: licht in het water

Bioluminescentie op Isla Holbox

Je stapt in het pappendonkere zeewater, schopt zachtjes tegen een rimpeling en plotseling schieten er honderden helderblauwe lichtvonkjes rond je voeten weg. Op Isla Holbox, een autovrij eiland in het noorden van Mexico, vindt dit natuurverschijnsel elke nacht plaats.

Mexico kent een paar plekken waar de zee lichtgeeft, maar Holbox is de meest toegankelijke locatie. Het eiland mist straatverlichting buiten de dorpskern, waardoor het water donker genoeg is om de glinstering goed te zien. De reis naar het eiland vraagt wat moeite met de boot vanaf Chiquilá, maar dit fenomeen maakt de tocht de moeite waard.

Wat kun je verwachten van de lichtgevende zee

Verwacht geen felblauwe zwembadverlichting zoals op bewerkte foto's op social media. In de werkelijkheid zie je bij elke beweging die je maakt kleine vonkjes opflakkeren, vergelijkbaar met vuurvliegjes onder water.

Je kunt de zee op verschillende manieren ervaren:

• Waden door het kniediepe water vanaf de kuststroom bij Punta Coco.
• Met een kajak het stille water op peddelen om de verstoring in het wateroppervlak te vergroten.
• Al zwemmend je armen door het water halen om een spoor van licht achter te laten.

Snorkelen is mogelijk, al voegt een duikbril weinig toe omdat het licht ontstaat door beweging aan het oppervlak. Het effect zie je door simpelweg met je handen of een kajakpaddel door het water te slaan.

Oorsprong en werking van het natuurfenomeen

Bioluminescent betekent simpelweg dat een levend organisme zelf licht produceert via een chemische reactie. In de zee rond Holbox gaat het om microscopisch kleine algen en fytoplankton, waaronder dinoflagellaten. Wanneer deze micro-organismen beweging of druk voelen, stoten ze als verdedigingsmechanisme een kort lichtsignaal uit.

Holbox staat in de regio bekend als een 'black hole' voor lichtvervuiling. Omdat de stranden aan de noord- en westkant nauwelijks verlicht zijn, blijven de lichtflitsjes van het fytoplankton goed zichtbaar voor het menselijk oog.

Het beste moment om bioluminescentie te zien

Om de lichtgevende algen goed te zien, is volledige duisternis nodig. De stand van de maan speelt hierin de grootste rol. Tijdens volle maan is de hemel zo fel dat het effect bijna helemaal wegvalt. Plan je bezoek daarom rond de periode van nieuwe maan.

De hoogste concentratie fytoplankton komt voor in de warmste maanden, van mei tot en met september. Ook in november en december kun je het fenomeen nog zien, al zijn de reacties in het water dan minder intens. Bij eb ontstaan er daarnaast ondiepe poelen waarin het water opwarmt en de concentratie algen hoger is.

Praktische informatie en excursies

Je kunt de lichtgevende zee gratis bekijken door simpelweg naar het strand te lopen. Wil je dieper het water op, dan is een georganiseerde kajaktour van circa twee uur een optie. Een tour kost gemiddeld tussen de 800 en 1200 Mexicaanse peso's (ongeveer 40 tot 60 euro).

Hoewel Holbox qua accommodatie en restaurants aan de prijs kan zijn, vallen de kosten voor deze activiteit mee. Houd wel rekening met de elementen: het zeewater is met gemiddeld 26 tot 28 graden warm, maar op de donkere stranden zwermen enorme aantallen muggen. Neem voldoende bescherming mee die het water niet vervuilt.

Hoe kom je bij de bioluminescentiestranden

Punta Coco is het meest geschikte strand om bioluminescentie te bekijken. Dit zandstrand ligt in de zuidwestelijke punt van Holbox, op ongeveer dertig tot veertig minuten lopen vanuit het centrum.

Omdat de zandpaden onverlicht zijn en vol met kuilen kunnen zitten, is de route terug in het donker soms lastig. Je kunt een golfkartaxi nemen die je voor een paar honderd peso's naar de rand van het strand brengt. Spreek wel vooraf een vaste prijs en eventueel een ophaaltijd af met de chauffeur, want er rijden 's nachts weinig vrije taxi's rond Punta Coco.